VN đã yêu cầu cải chính thông tin về Bộ trưởng Phùng Quang Thanh

Tại cuộc họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao (chiều 23.7), phóng viên gửi câu hỏi đến Người phát ngôn Bộ Ngoại giao về việc hãng thông tấn Đức DPA đưa thông tin Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh qua đời hôm 20.7.

Trung tướng Võ Văn Tuấn cho biết sức khỏe của Bộ trưởng Phùng Quang Thanh hiện ổn định sau ca phẫu thuật tại Pháp

Phóng viên đề nghị Người phát ngôn Bộ Ngoại giao cho biết, phía Việt Nam đã phản ứng thế nào về thông tin này. Phóng viên cũng đề nghị Bộ Ngoại giao xác nhận thông tin Bộ trưởng Phùng Quang Thanh sắp về nước? Và về nước vào ngày nào?

Trả lời câu hỏi trên, ông Lê Hải Bình cho hay: “Việt Nam đã yêu cầu hãng tin DPA cải chính thông tin sai sự thật mà phóng viện vừa nêu. Hãng tin DPA đã đăng tin trở lại về vấn đề này”.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao cũng cho hay, ngay sau khi có thông tin sai lệch nói trên, đại diện của các cơ quan liên quan lên tiếng.

“Thông tin từ những cơ quan liên quan của Việt Nam là thông tin chính xác”, ông Lê Hải Bình nói.

Trước đó, sáng 20.7, hãng thông tấn Đức DPA đưa thông tin Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh qua đời tại một bệnh viện ở Paris.

Tuy nhiên, ngay buổi chiều cùng ngày, hãng này đã rút bản tin cũ khỏi trang web và thay thế bản tin mới về tình hình sức khỏe của Đại tướng Phùng Quang Thanh.

DPA thừa nhận thông tin Đại tướng Phùng Quang Thanh qua đời tại một bệnh viện ở Paris hồi cuối tuần mà hãng thông tấn này đưa tin là không chính xác.

Hãng tin này cũng dẫn lời Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Trung tướng Võ Văn Tuấn cho biết sức khỏe của Bộ trưởng Phùng Quang Thanh hiện ổn định sau ca phẫu thuật tại Bệnh viện châu Âu Georges Pompidou ở Paris (Pháp) và Bộ trưởng sẽ về Việt Nam vào cuối tháng 7.2015.

Trang tra cứu điểm thi của Bộ GD-ĐT quá tải

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, Bộ đã công bố điểm thi tốt nghiệp THPT Quốc gia 2015 vào lúc 14h30 chiều nay (22.7). Tuy nhiên, sau thời điểm này, trang tra cứu điểm thi của Bộ vẫn không thể truy cập vì quá tải.

Theo ghi nhận của phóng viên, hiện tại, hệ thống tra cứu điểm thi THPT quốc gia 2015 của Bộ GD-ĐT tại địa chỉ thi.moet.gov.vn không thể truy cập. Do vậy, các báo điện tử có kết nối với trang điểm thi của Bộ GD-ĐT cũng không thể kết nối.

Nhiều người tại các địa phương khác cũng phản ánh không thể truy cập được được trang điểm thi thi.moet.gov.vn.

Hệ thống tra cứu điểm thi THPT quốc gia 2015 của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã quá tải và không thể truy cập

TS. Đinh Xuân Khoa – Hiệu trưởng Đại học Vinh cho biết: “Hiện tại cổng thông tin tra cứu điểm thi của Đại học Vinh không hoạt động do có 100.000 người cùng đăng ký truy cập. Chúng tôi đang khắc phục”.

Trong khi đó, ông Trần Văn Nam – Hiệu trưởng Đại học Đà Nẵng cho biết: Cổng thông tin tra cứu điểm thi của Đại học Đà Nẵng dành cho các thí sinh Đà Nẵng, Thừa Thiên -Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Kon Tum, Bình Định, Gia Lai, Phú Yên, Đắk Lắk, Khánh Hoà, Lâm Đồng, Bình Phước, Đắk Nông đã hoạt động trở lại.

"Sau thời gian 14h30 chúng tôi mất một giờ để khắc phục sự cố, do số lượng người truy cập quá nhanh, quá nhiều.", ông Nam nói.

Được biết, cụm thi này có thể tra cứu tại http://diemthi.vinhuni.edu.vn. Dành cho thí sinh thuộc các tỉnh: Ninh Bình, Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị.

Trước đó, lãnh đạo Bộ GD-ĐT cũng cho biết khi nào Bộ GD-ĐT công bố điểm, thí sinh mới có thể truy cập website trên.

Theo ông Mai Văn Trinh - Cục trưởng Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục, Bộ GD-ĐT, khi xây dựng hệ thống dữ liệu, thiết kế cổng thông tin tra cứu, Bộ đã tính toán để bảo đảm việc thông suốt dữ liệu.

“Tất nhiên để bảo đảm truy cập 24h/7, hay 24h/3 (chỉ 3 ngày đầu tiên thí sinh truy cập nhiều) được thông suốt thì chúng tôi không dám chắc. Nhưng sẽ có các giải thuật theo từng gói để đảm bảo các thí sinh có thể tra cứu được thuận lợi, không có gì khó khăn”, ông Trinh cho hay.

Chia sẻ về sự cố nghẽn mạng khiến thí sinh không tra cứu được điểm thi, ông Mai Văn Trinh nói: “Trong 3 ngày đầu tiên thí sinh sẽ truy cập tra cứu điểm thi nhiều. Chính vì vậy, tôi không dám chắc sẽ thông suốt 24/24 giờ, không xảy ra tắc nghẽn. Tuy nhiên, các sự cố kỹ thuật đều được chúng tôi cố gắng khắc phục, đảm bảo cho thí sinh tra cứu thuận lợi”.

"Săn đầu lâu" người nổi tiếng - thú man rợ kéo dài nhiều thế kỷ

1 tuần trôi qua, người ta vẫn chưa hề tìm thấy “tung tích” của hộp sọ. Nhiều người cho rằng hành động này mang động cơ rất bí ẩn.

Song Murnau không phải là người nổi tiếng đầu tiên bị đánh cắp hộp sọ. Danh họa Goya và nhà soạn nhạc Beethoven cũng rơi vào tình trạng này, tuy nhiên trộm đánh cắp hộp sọ của họ đơn giản chỉ là để sưu tầm kỷ vật của người nổi tiếng.

“Săn lùng” kỷ vật của người nổi tiếng

Murnau nổi tiếng nhất với bộ phim Nosferatu, được dàn dựng theo cuốn Dracula của Bram Stoker. Mặc dù không thành công thương mại do gặp rắc rối về các vấn đề bản quyền với cuốn tiểu thuyết của Stoker, song phim vẫn được xem là một kiệt tác của nghệ thuật chủ nghĩa biểu hiện. Ông còn đoạt giải Oscar với bộ phim Sunrise (1927).

Nhà làm phim Đức F.W. Murnau 

Murnau qua đời đã hơn 70 năm, sau khi bị tai nạn xe hơi tại California (Mỹ) hồi năm 1931, khi mới 42 tuổi. Tuy nhiên, thời gian qua, ngôi mộ của ông đã nhiều lần bị “xâm hại” và lần này thì kẻ trộm đã lấy đi hộp sọ của ông.

Hiện cảnh sát vẫn chưa có nhiều thông tin về danh tính của bọn “đạo chích” hay động cơ đánh cắp của chúng. Nhưng tại hiện trường, các nhà điều tra đã tìm thấy dấu vết các giọt nến khô, khiến nhiều người nghi ngờ có một nghi lễ nào đó đã được những kẻ mê tín dị đoan thực hiện trước khi lấy đi hộp sọ.

Điều này có thể xảy ra, bởi mùa Thu năm 2014, dưới một cây cầu ở bang Orissa, miền Đông Ấn Độ, người ta phát hiện ra một “ổ” giấu 21 hộp sọ bị đánh cắp từ các nghĩa trang để phục vụ cho những trò mê tín dị đoan. Tuy nhiên, những người tham gia trong những nghi lễ như vậy lại không kén chọn các hộp sọ mà họ sử dụng.

Và với thực tế là các ngôi mộ gần nơi chôn cất của Murnau lại không hề bị xâm hại, người ta lại càng nghi ngờ khả năng còn động cơ nào đó nữa trong vụ đánh cắp hộp sọ của Murnau.

Không phải là trường hợp duy nhất

Sinh thời, học giả Anh Sir Thomas Browne từng bày tỏ nỗi ghê sợ về việc mộ bị đột nhập. Năm 1658, ông đã viết: “Ai mà biết được số phận thi hài của người đã khuất sẽ ra sao và người đó được chôn cất như thế nào. Di hài bị lôi ra khỏi mộ, các hộp sọ bị lấy làm bát uống và xương cốt bị biến thành tẩu thuốc để giải khuây, đây là những hành động vô cùng ghê tởm”.

Nhưng nỗi sợ ấy cuối cùng vẫn đeo bám ông. Năm 1840, 158 năm sau khi Browne qua đời, ngôi mộ của ông đã bị một nhân công vô tình xáo trộn và sau đó anh ta đã bán hộp sọ của ông để lấy tiền.

Sự việc này lại xảy ra vào năm 1898, khi các quan chức Tây Ban Nha khai quật mộ của danh họa Francisco Goya, đã qua đời ở Bordeaux cách đó 70 năm, họ phát hiện ra hộp sọ của ông đã mất. Họ liền đánh điện về Madrid với thông báo: “Di hài của Goya không có hộp sọ. Làm ơn cho chỉ thị”. Sau đó, họ nhanh chóng nhận được câu trả lời: “Hãy đưa di hài Goya về Madrid, kể cả có hộp sọ hay không”.

Trường hợp này cũng xảy ra với di hài của nhà soạn nhạc Đức Beethoven. Khi tiến hành khai quật mộ ông hồi năm 1863 để chôn cất lại, ai đó đã cắt 2 miếng xương từ hộp sọ của ông để giữ làm kỷ niệm. Những mảnh xương này đã được truyền qua tay nhiều người ở châu Âu cho đến khi chúng đến Bắc California và hiện vẫn được lưu giữ ở đây.

Có lẽ vụ trộm hộp sọ kỳ dị nhất là vụ xảy ra với di hài của nhà soạn nhạc Áo Franz Joseph Haydn. 5 ngày sau khi nhà soạn nhạc qua đời hồi năm 1809, người bạn của ông là Joseph Rosenbaum đã đào mộ lấy đi hộp sọ của ông. Rosenbaum đã rửa sạch hộp sọ và sau đó đặt trong một hộp kính trên kê trên lò sưởi của mình.

Rosenbaum sùng bái âm nhạc của người bạn quá cố và coi hành động xâm hại di hài của nhà soạn nhạc là một cách tôn vinh âm nhạc của ông. Hành động này được giải thích là xuất phát từ việc “săn lùng” kỷ vật của người nổi tiếng làm kỷ niệm.

Ngày nay cũng có nhiều người có sở thích giống Rosenbaum và họ đã không bỏ lỡ các cơ hội để có được những kỷ vật liên quan đến các huyền thoại, sưu tầm chữ ký và thậm chí có người còn sưu tầm cả những lọ nhỏ đựng mồ hôi của Vua rock Elvis Presley.

Tham vọng sở hữu hộp sọ của một thiên tài như Murnau có lẽ cũng là sản phẩm méo mó của thói tôn sùng người nổi tiếng, một việc làm bệnh hoạn và bất hợp pháp.

Hy vọng hộp sọ của Murnau sẽ sớm được tìm thấy. Song đây không phải là việc dễ dàng, bởi hộp sọ của Haydn 11 năm sau mới tìm lại được, trong khi hộp sọ của Goya vẫn chưa hề thấy “tung tích”.

Nhiều người không khỏi lo lắng về những chuyện có thể xảy ra với thi hài của mình sau khi chết. Vì thế, họ không muốn được chôn ở nghĩa trang mà chấp nhận chi hàng ngàn USD để mua những nơi chôn cất được đảm bảo an ninh.

Nhà văn hóa cơ sở tiền tỉ: Xa dân, có vỏ mà không có hồn

Dân không thiết tha

Trao đổi với chúng tôi  về vai trò của hệ thống thiết chế văn hóa ở cơ sở, TS Lê Thị Anh (Học viện Báo chí và tuyên truyền) cho biết: “Các nhà văn hóa, trung tâm văn hóa chính là nơi để nâng cao đời sống tinh thần và hiểu biết về pháp luật của nhân dân, từ đó giảm thiểu các tệ nạn xã hội, như ma túy, mại dâm, trộm cắp, vi phạm trật tự an toàn giao thông, vi phạm cảnh quan đô thị... Các buổi sinh hoạt văn hóa ở cơ sở cũng chính là môi trường thuận lợi để nhân dân mạnh dạn đóng góp ý kiến với các cấp ủy đảng, chính quyền, góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh. Tuy nhiên, mong mỏi này vẫn chỉ là trên lý thuyết, vì nhiều nơi các thiết chế này đang bị bỏ hoang”.

Một góc của Nhà văn hóa thôn Đại Đồng (xã Đại Mạch, Đông Anh, Hà Nội) bỏ hoang, thiếu vắng các hoạt động. Ảnh: HỒNG VÂN

Theo tìm hiểu của chúng tôi, thực hiện tiêu chí xây dựng nông thôn mới (NTM), mỗi thôn đều phấn đấu có một nhà văn hoá (NVH) to đẹp theo mẫu chung. Tuy nhiên, khi đã có công trình này, không phải ở đâu cũng khai thác hết công năng NVH. Hoạt động của các công trình này chưa tạo sự hấp dẫn cho người dân đến sinh hoạt thường xuyên.

Hai thôn La Bê và La A (xã Kim Giang, huyện Cẩm Giàng, Hải Dương) đều có NVH đầy đủ, song câu lạc bộ thơ của người dân hai thôn này không tổ chức tại NVH mà được duy trì đều đặn tại đình Trữ La vào ngày 25 hằng tháng. Ông Lê Văn Tuy- thủ từ đình cho biết: “Câu lạc bộ thơ duy trì đến nay đã được 8 năm và có hơn mười người tham gia. Thực tế mọi người chọn ra đình đọc thơ vì đình gần gũi, thân quen”.

Trong khi đó có nhiều NVH cơ sở vật chất nghèo nàn không  đáp ứng được hết nhu cầu văn hóa, văn nghệ đa dạng của người dân địa phương, khiến cho các hoạt động văn hóa, văn nghệ ngày càng đi xuống. “Trước kia chúng tôi đã thành lập câu lạc bộ khiêu vũ cho chị em phụ nữ có chỗ sinh hoạt chung, nhưng chỉ được vài buổi lại tan do không có địa điểm ổn định tập luyện. Các thành viên trong đội cũng chán mà bỏ dần, nghĩ mà thấy tiếc. Giá như NVH thôn không phải là công trình bỏ hoang và ươm trồng cỏ dại để người dân chúng tôi có địa điểm sinh hoạt văn hóa thì tốt biết mấy” - chị Trần Thị Nga (43 tuổi), người dân thôn Đại Đồng (xã Đại Mạch, Đông Anh) cho hay.

Nhiều người lo ngại, các NVH nông thôn hoạt động yếu sẽ khiến người dân thiếu đi một địa chỉ lành mạnh để tham gia sinh hoạt văn hóa, văn nghệ; thanh thiếu niên không có nơi vui chơi, giải trí dễ tìm đến quán net hoặc vướng vào các tệ nạn xã hội khác.

Ông Lê Tiến Lượng – Giám đốc NVH Trung tâm tỉnh Thái Bình khẳng định: “Nguyên nhân phần nhiều do các NVH thiếu kinh phí để mua sắm trang thiết bị. Bên cạnh đó, công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền ở một số nơi chưa thực sự sâu sát, công tác, hướng dẫn của cơ quan chuyên môn còn hạn chế”.

“Trắng” cán bộ văn hóa

Việc áp dụng tiêu chí cơ sở vật chất văn hóa (tiêu chí 6) và phong trào xây dựng đời sống văn hóa (tiêu chí 16) trong Bộ tiêu chí quốc gia xây dựng NTM trên địa bàn nông thôn vẫn tồn tại nhiều vướng mắc. Trong đó khâu triển khai xây dựng các thiết chế văn hóa tại các địa phương cũng như vận hành các thiết chế ấy đang trở thành bài toán khó đối với người quản lý.

Tại Thái Bình, ở cấp tỉnh, 80% số cán bộ quản lý NVH có trình độ đại học, 20% trình độ cao đẳng. Ở cấp huyện, 50,9% số cán bộ có trình độ đại học, 7,5% trình độ cao đẳng, 41,6% trình độ trung cấp. Ở cấp xã, 5% có trình độ đại học, 32% trình độ cao đẳng, 25% trình độ trung cấp, còn 38% không qua đào tạo cơ bản và không có chuyên môn nghiệp vụ văn hóa.

Phần lớn NVH nông thôn đang thiếu những cán bộ văn hóa có trình độ chuyện môn, nghiệp vụ được đào tạo, tập huấn bài bản. Hiện nay, nhiều NVH được giao cho cán bộ mặt trận thôn hay trưởng thôn quản lý. Liệu họ có đủ khả năng duy trì hoạt động văn hóa, văn nghệ ở địa phương hay không? Khi cơ sở vật chất được giao về thôn, người phụ trách có thể đứng ra kêu gọi được nhân dân làm tốt công tác xã hội hóa hay không?

 Mang băn khoăn này trao đổi với ban lãnh đạo Phòng Văn hóa thông tin huyện Tứ Kỳ (Hải Dương), một cán bộ cho biết: “Đánh giá theo hệ tiêu chí NTM, đơn vị NVH đạt chuẩn thật sự là chưa có. Chấm tiêu chí NHV thôn, xóm, khu dân cư đều mang tính tương đối. Bên cạnh đó, kinh phí đầu tư cho lĩnh vực văn hóa rất thấp, gần như áp chót trong các lĩnh vực. NVH không có người phụ trách riêng mà phần nhiều do lãnh đạo thôn quản lý. Giao cho một người không chuyên về văn hóa quản lý NVH, ban chỉ đạo huyện chúng tôi cũng rất trăn trở, nhưng biết làm sao được”.

Thêm nữa, việc NVH xã được bàn giao về cho thôn sở tại để phát huy và khai thác cũng dẫn đến một mâu thuẫn là trung tâm văn hóa xã ở gần các thôn, nhưng mỗi thôn lại có một NVH riêng. Nhiều người đặt câu hỏi: Như vậy có cần thiết phải xây dựng thêm NVH thôn nữa không?

Ông Lại Thành Kiên- Trưởng phòng Văn hóa thông tin huyện Đông Hưng (Thái Bình) cho biết: “Thực trạng phổ biến hiện nay ở các địa phương là  “NVH không có thì thiếu, có thì thừa”. Lấy ví dụ NVH thị trấn chỉ dành cho hội họp, tập huấn là chính, còn hoạt động văn nghệ có thể đưa về NVH trung tâm huyện để tổ chức nên việc phát huy công năng chưa được nhiều. Mặt khác, muốn phát huy phong trào văn hóa, văn nghệ phục vụ nhân dân cũng đòi hỏi sự nhiệt huyết của chính người dân địa phương ấy. Mà điều này mới thực sự là khó”.  

Tấm lòng của bác Trọng

Phải nói một cách khách quan là chuyến Mĩ du của bác Trọng lần này “êm thuyền xuôi mái” hơn các vị trước như các bác Triết, Khải, Phiêu, Nghị. Bác Trọng không vấp phải những “sự cố” linh tinh như các bác ấy. Những phát biểu của bác Trọng trong Oval Office và các cuộc gặp mặt khác, dù chỉ là ngôn ngữ ngoại giao, làm cho nhiều người có lí do để hi vọng. Tuy nhiên, hôm nay xem qua bài diễn văn bác Trọng đọc trước CSIS (1) về người Việt trên đất Mĩ làm tôi rất … tâm tư.

Nói về cộng đồng người Việt ở Mĩ, bác Trọng nhắn nhủ chính quyền Mĩ là nên lo lắng cho “thần dân” Việt của bác ấy. Bác nói: “Tôi mong chính quyền Hoa Kỳ quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc sống, công việc và học tập của người Việt Nam tại Hoa Kỳ, tạo điều kiện để họ hội nhập tốt và đóng góp tích cực cho sự phát triển của Hoa Kỳ và cho quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ.”

Câu này nghe quen quen. Thật vậy, bác Trọng không phải là người lãnh đạo VN nói câu này lần đầu; trước bác đã có các vị khác cũng nói tương tự khi đi công cán bên Âu châu và Úc châu. Điều này chứng tỏ rằng cái câu văn đó là sản phẩm của một người nào đó chuyên soạn diễn văn cho các bác lãnh đạo. Người đó chỉ việc cắt và dán câu văn kinh điển đó cho bất cứ ai đi thăm chính thức một nước có đông người Việt cư ngụ. Nói cách khác, nó không chỉ là câu văn sáo ngữ (rhetoric), mà còn là một câu văn vô hồn (mới có chuyện cắt và dán), chứ nó không thể hiện cái tâm thật của người viết, càng chưa chắc phản ảnh cái suy nghĩ thật của người nói.

Nhưng công bằng mà nói, tôi nghĩ với sự hiện diện của gần 2 triệu người Việt trên nước Mĩ, bác Trọng cảm thấy cần thiết nói một câu gì đó. Một câu để chứng tỏ cho người Mĩ thấy là bác cũng là một người lãnh đạo đang hội nhập thế giới văn minh, cái thế giới thân thiện và quan tâm đến sự an sinh và lợi ích của con người (chứ không dùng con người như là một công cụ chiến tranh). Tôi nghĩ câu phát ngôn của bác Trọng ra đời trong bối cảnh đó.

Sẽ chẳng có gì đáng bàn câu nói kinh điển đó, nếu 40 năm trước đa số người Việt định cư ở Mĩ ra đi một cách êm thắm và trật tự, và còn giữ tình cảm đẹp với nhà cầm quyền. Nhưng trong thực tế, chúng ta biết rằng đại đa số người Việt định cư ở Mĩ đã ra đi trong tình cảnh đau đớn, đau khổ, cay đắng, và đầy nước mắt. Họ mất cha, mất chồng, mất người thân, mất nhà cửa, mất tài sản, có khi mất tất cả. Họ ra đi trong bối cảnh “vĩnh biệt” quê hương. Thử nghe một ca khúc nổi tiếng thời thập niên 1980 thì biết:

Sài Gòn ơi, ta có ngờ đâu rằng
Một lần đi là một lần vĩnh biệt
Một lần đi là mất lối quay về
Một lần đi là mãi mãi thương đau. 
…
Sài Gòn ơi, ta có ngờ đâu rằng
Một ngày qua là một ngày li biệt
Một ngày qua là ta mất nhau rồi
Một ngày qua là muôn kiếp chia phôi.

Rồi họ sống sót. Một thời gian sau, bằng đôi tay cùng ý chí tự lực cánh sinh cũng như sự bao dung của cộng đồng người Mĩ, người Việt cũng ổn định cuộc sống, lập ra những khu phố phồn thịnh như ngày nay. Người Việt ở Mĩ ngày nay đã ổn định, và đóng góp nhiều tỉ USD cho bên nhà. Đó là số tiền có thể xem là “viện trợ không hoàn lại” lớn nhất so với các nước khác tài trợ. Thật vậy, chưa có một nước nào trên thế giới đã và đang "viện trợ" bền bỉ cho VN mỗi năm hơn 15 tỉ USD như người Việt ở nước ngoài.

Trong thời gian 40 năm qua, người Việt ở Mĩ và khắp nơi trên thế giới đã định cư và phát triển hoàn toàn chẳng có dính dáng gì với chính quyền trong nước, chứ nói gì đến “giúp đỡ” của chính quyền hiện hành. Đó là chưa kể đến lúc người Việt bỏ nước ra đi, vị thủ tướng thời đó là Phạm Văn Đồng đã phỉ báng rằng họ là thành phần ma cô, đĩ điếm. Trớ trêu thay, ngày nay bác Trọng, người trong hệ thống chính quyền đó, lại nhắn nhủ chính quyền Mĩ là nên chăm sóc cộng đồng người Việt ở Mĩ! Thật không có gì trớ trêu hơn, nếu không muốn nói là … trơ trẽn.

Tôi tưởng tượng rằng sáng nay, mấy bác HO và tị nạn ở Quận Cam đang nhâm nhi cà phê và bàn râm ran câu phát ngôn của bác Trọng. Có lẽ họ xem đó là một câu tiếu lâm hiện đại. Đối với những người đã về VN làm việc hay kinh doanh hay nghỉ hưu, có lẽ câu đó nên là câu của ông Obama: “Tôi mong chính quyền Việt Nam quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho các người Mĩ gốc Việt có một cuộc sống an bình, làm việc và kinh doanh, để họ đóng góp tích cực cho sự mối bang giao giữa Hoa Kì và Việt Nam.” Dĩ nhiên, tôi chỉ nói đùa, chứ ông Obama đâu có nói theo kiểu… hối lộ như thế.

Thật ra, tôi nghĩ câu nhắn nhủ đó không cần thiết. Thứ nhất, đó là một câu phát biểu mang tính nhờ vả, hối lộ. Nó cũng giống như cách nói gửi gắm: này, chúng nó là thần dân của tôi đấy nhé, các anh nhớ quan tâm chăm sóc chúng nó dùm tôi. Nó cũng giống như quan lớn gửi gắm con cháu cho một cơ quan khác dưới quyền. Thành ra, đó cũng là cách nói của một kẻ có quyền cao chức trọng nói với kẻ có quyền thế thấp hơn, và như thế là trịch thượng. Thứ hai là nó không thích hợp, bởi vì ở Mĩ, nơi các thiết chế pháp lí khá hoàn chỉnh, nơi mọi người đều bình đẳng trước pháp luật, nơi có chế độ an sinh đàng hoàng, thì chuyện gửi gắm chỉ làm cho người Mĩ khó chịu, nếu không muốn nói là mỉm cười. Mang cái tư duy Việt Nam (gửi gắm) sang một xã hội văn minh rất ư là không thích hợp, và hành động đó nói lên rằng thời gian hội nhập hình như chưa đủ. Và, sau cùng là câu nói đó chỉ làm cho người Việt ở nước ngoài nhìn bác Trọng một cách tội nghiệp, vì bác ấy bị mấy người viết diễn văn làm người khác nhìn bác ấy như chẳng biết gì về quá khứ và lịch sử của cộng đồng người Việt ở Mĩ.

Lần sau, tôi đề nghị các vị lãnh đạo đi công cán ở nước ngoài, và nếu họ muốn nói câu gì đó đến người Việt ở địa phương, họ nên tự mình viết ra. Không nên để cho những người soạn diễn văn chuyên nghiệp chấp bút, vì họ chỉ là những cái máy viết, mà cái máy thì nó vô hồn, vô cảm, và không hay.

Tôi thử tưởng tượng mình là bác Trọng, và đang công cán bên Mĩ, tôi sẽ viết gì cho đồng hương bên đó. Có lẽ tôi sẽ viết: “Nhân danh là một người Việt, tôi muốn chân thành gửi đến tất cả đồng hương người Việt trên đất Mĩ lời chúc sức khoẻ. Tôi biết và hiểu rằng một số trong các bạn vẫn còn bị quá khứ chi phối đến tình cảm của các bạn dành cho Việt Nam ngày nay. Tôi không kêu gọi các bạn quên đi quá khứ đau buồn, tôi chỉ mong muốn các bạn hãy bỏ quá khứ sau lưng, và cùng chúng tôi ở trong nước chung tay bảo vệ và xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, tự do, dân chủ, và bác ái. Tôi cũng hi vọng các bạn đóng vai trò cầu nối tích cực cho mối bang giao Việt – Mĩ đang càng ngày càng tốt đẹp.

Tôi muốn lặp lại câu Kiều mà ông Biden đã nói với tôi (nhưng thiết nghĩ giữa người Việt với nhau, câu đó không cần thiết), nhưng tôi muốn nói với các bạn rằng các bạn và tôi đang ở ngay một thời điểm lịch sử, khởi đầu cho cuộc hành trình vì một Việt Nam tươi sáng. Tôi chân thành kính mời các bạn cùng tôi tham dự vào cuộc hành trình lịch sử này.”

Các bạn đọc những ‘rhetoric’ đó thấy thuyết phục chưa? :-) 

====

(1) http://www.vietnamplus.vn/toan-van-bai-noi-chuyen-cua-tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-tai-csis/331933.vnp

Một nửa sự thật

Chiều nay, nhân đọc một bình luận của một trang web lề dân về chuyến đi của bác Trọng, tôi chú ý đến đoạn trích dẫn báo Tuổi Trẻ viết về bài tuyên bố của Thượng nghị sĩ John McCain (1). Khi kiểm tra nguồn thì báo Tuổi Trẻ trích Thông tấn xã VN (TTXVN). Nhưng khi so sánh bài trên TTXVN và bản tuyên bố bằng tiếng Anh của McCain thì thấy rõ ràng TTXVN đã đưa tin một cách ... chọn lọc.

Bản tin trên TTXVN viết rằng "Thượng Nghị sĩ cũng đánh giá những tiến triển hai nước cùng đạt được trong 20 năm qua là đáng kinh ngạc. Hoa Kỳ và Việt Nam đang ở thời điểm tốt hơn bao giờ hết để tiếp tục những tiến triển này. Ông McCain cũng ca ngợi Việt Nam gần đây đã tiến hành các bước đi đáng khích lệ nhằm cải thiện hồ sơ nhân quyền."

Thật ra, bản tuyên bố của McCain dài hơn và hay hơn nhiều so với trích dẫn của TTXVN. Ông McCain nhắc đến vấn đề Tàu đang hung hăng trên Biển Đông, và Chính phủ Mĩ đang phê chuẩn một ngân sách 425 triệu USD để giúp nâng cao năng lực quốc phòng cho ASEAN, kể cả Việt Nam. McCain còn nhắc đến giàn khoan HD-981 mà TTXVN không dám nói đến. Còn trong nước, McCain đề cập đến quyền con người 2 lần. 

Ông cũng nói đến ấn tượng tốt của ông về một thế hệ trẻ đĩnh đạc đang xuất hiện ở VN. Ông nói về nỗ lực đào tạo một thế hệ lãnh đạo mới cho VN, và yểm trợ các hoạt động vì xã hội dân sự. Ông kêu gọi trả tự do cho các tù nhân lương tâm. Ông kêu gọi Chính phủ Mĩ nên tháo gỡ những qui định về bán vũ khí cho VN, nhưng ông nhấn mạnh rằng việc xoá bỏ lệnh cấm vận bán vũ khí chỉ với điều kiện VN phải tỏ ra tôn trọng quyền con người, trả tự do cho các tù nhân lương tâm, và cải cách pháp lí.

Rất tiếc là TTXVN không dịch những đoạn đáng chú ý đó cho bạn đọc. Do đó, tôi bỏ ra vài phút dịch cho các bạn biết rõ. Bản tuyên bố của McCain có ở đây (2), và trong đó ông viết:

(Bắt đầu trích): "Hơn bao giờ hết, Hoa Kì và Việt Nam đang ở vị thế để tiếp tục xây dựng dựa trên sự tiến bộ này. Ngày nay, mỗi năm Việt Nam gửi sinh viên sang Mĩ du học nhiều hơn bất cứ nước Đông Nam Á nào. Trong tháng 5 vừa qua, tôi đã chứng kiến sự đĩnh đạc và kĩ năng của một thế hệ Việt Nam đang nổi lên được biểu hiện tại Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TPHCM. Thêm vào đó, sự hỗ trợ của Hoa Kì cho Việt Nam trong nỗ lực đào tạo những thế hệ lãnh đạo mới sẽ đạt những đỉnh điểm mới khi Đại học Fulbright ra đời ở TPHCM. Đại học độc lập này sẽ phục vụ như là một chất xúc tác để nâng cao nền giáo dục đại học ở Việt Nam, và khuyến khích những tiếp xúc ở mức độ cá nhân giữa hai quốc gia.

Ngoài sự cam kết đó ra, Hoa Kì phải tiếp tục yểm trợ xã hội dân sự ở Việt Nam, kể cả xiển dương tự do tôn giáo, tự do báo chí, và quyền lao động. Chính phủ Việt Nam đã có những biện pháp khiêm tốn nhưng đáng khuyến khích để cải thiện hồ sơ nhân quyền của Việt Nam, và Hoa Kì phải tiếp tục yểm trợ tất cả công dân Việt Nam đang tìm cách sử dụng những biện pháp ôn hoà để xây dựng một đất nước hùng mạnh và thịnh vượng, một đất nước tôn trọng quyền con người và luật pháp.

Hoa Kì và Việt Nam chia sẻ một sự dấn thân sâu sắc vì hoà bình và an ninh vùng Châu Á Thái Bình Dương. Điều này đặc biệt quan trọng trong khi Trung Cộng [China] tiếp tục lấn chiếm và quân sự hoá vùng Biển Đông và một lần nữa triển khai giàn khoan Hải Dương 981 (HD-981) ở vùng biển gần Việt Nam. Để yểm trợ Việt Nam và các nước trong vùng Đông Nam Á, những nước đang có những nỗ lực giải quyết những tranh chấp biển đảo một cách ôn hoà, Quốc hội Mĩ đang xem xét phê chuẩn một ngân sách 425 triệu USD cho Bộ Quốc Phòng nhằm giúp huấn luyện và trang bị cho các lực lượng vũ trang của các nước Đông Nam Á xây dựng năng lực bảo vệ biển.

Ngoài ra, tôi tin rằng ngay lúc này Hoa Kì phải tháo gỡ bớt những cấm đoán về việc bán vũ khí sát thương cho Việt Nam [...] Sau khi tháo gỡ bớt những qui định, và tiến đến xoá bỏ cấm vận, Hoa Kì yêu cầu Chính phủ Việt Nam có những bước đi có ý nghĩa và vững vàng để bảo vệ nhân quyền, kể cả trả tự do cho các tù nhân lương tâm, và cải cách pháp lí. Đó nên là mục tiêu của chúng ta, và chúng ta nên làm việc với nhau để hoàn tất mục tiêu đó càng sớm càng tốt nhằm đem lại lợi ích cho cả hai nước.

Hai mươi năm qua đã chứng kiến sự phát triển phi thường trong mối quan hệ giữa chúng ta, những phát triển cao hơn bất cứ ai trong chúng ta có thể kì vọng. Tôi mong đợi được tiếp kiến tổng bí thư Trọng trong tuần này, trong khi hai nước chúng ta đang tìm cách tiếp tục xây dựng một mối quan hệ dựa trên nền tảng của một viễn kiến mà chúng ta chia sẻ. Đó là viễn kiến một Châu Á Thái Bình Dương hoà bình và thịnh vượng." (Hết trích).

Dĩ nhiên, không ai ngạc nhiên khi TTXVN lược bỏ những đoạn "tế nhị". Ngạc nhiên là ở thời đại internet và thông tin mở mà "báo chí cách mạng" lại làm như thế, có thể hiểu là một cách khinh thường độc giả. Người phương Tây có câu đại khái là một nửa ổ bánh mì thì vẫn là bánh mì, nhưng một nửa sự thật thì là một lời nói dối (a half loaf of bread is half loaf of bread, but a half truth is a whole lie). Có thể nói rằng bản tin trên TTXVN chỉ phản ảnh nửa sự thật.

====

(1) http://tuoitre.vn/tin/the-gioi/20150709/tns-john-mccain-ra-tuyen-bo-ve-chuyen-tham-cua-tong-bi-thu/774768.html

(2) http://www.mccain.senate.gov/public/index.cfm/2015/7/statement-by-senator-john-mccain-on-vietnam-general-secretary-nguyen-phu-trong-s-visit-to-the-united-states

(3) Chú ý rằng người dịch không dùng chữ "Trung Quốc" cho chữ China.

Chia sẻ bài báo khoa học trên mạng: coi chừng!

Diego Gomez là một sinh viên cao học (thạc sĩ) ở Colombia đang bị hầu toà, và có nguy cơ đi tù 8 năm vì anh ta upload một bài báo khoa học lên Scribd vài năm trước để chia sẻ với các sinh viên khác (1). Phải nói đây là một trường hợp khá hi hữu. Trường hợp của Diego Gomez đã dấy lên một cuộc vận động trong giới khoa học đòi quyền truy cập các bài báo khoa học và ủng hộ phong trào xuất bản Mở (Open Access).

Tôi theo dõi câu chuyện mà vẫn chưa rõ hết vì cách viết tiếng Anh rất ư mù mờ của họ. Bài báo nói rằng Diego Gomez chia sẻ bài báo khoa học, nhưng trong một bài do chính anh ta viết thì đó là một luận án cao học của một sinh viên khác. Nếu là luận án thì đâu có chuyện vi phạm bản quyền (ít ra là theo qui định ở Úc và Mĩ mà tôi biết). Nhưng cái phức tạp ở đây là website mà anh ta tải luận án lên lại lấy tiền của những download luận án. Gomez có thể chẳng có lời, nhưng website có lời từ luận án. Nếu là bài báo khoa học thì là một câu chuyện khác, vì quả thật bản quyền của bài báo thuộc về nhà xuất bản, nên việc chia sẻ bài báo trên phương tiện công cộng dễ dẫn đến vi phạm luật pháp. Ở Colombia vi phạm bản quyền được xem là tội hình sự! Hiện nay, nhà xuất bản khởi tối Gomez theo điều luật Colombia năm 2006 sau khi Colombia và Mĩ kí một hiệp định về tự do thương mại (2).

Câu chuyện của Diego Gomez còn có liên quan đến hiệp định thương mại TPP (Trans-Pacific Partnership). Phía Mĩ đang thương lượng với các đối tác trong khuôn khổ TPP để đưa vào điều luật về vi phạm bản quyền học thuật (như bài báo khoa học) như là tội phạm hình sự. Các nước đang phát triển không hài lòng trước áp lực này của Mĩ vì họ cho rằng Mĩ không công bằng. Tôi cũng nghĩ là không công bằng. Cần phải giúp đỡ các nước đang phát triển để họ có thể truy cập thông tin khoa học tốt hơn. Hình thức giúp đỡ có thể là giảm giá hay giới hạn thời gian truy cập.

Tôi nghĩ câu chuyện cũng có ý nghĩa đối với Việt Nam chúng ta. Ở VN, không nói ra ai cũng biết tình trạng vi phạm bản quyền quá phổ biến, quá tràn lan. Phần lớn các softwares máy tính đều là ăn cắp (hiểu theo nghĩa “piracy”). Ngay cả các đại học lớn, đại học quốc gia, người ta cũng vô tư dùng software ăn cắp. Chẳng những ăn cắp mà còn khoe ra nữa! Chẳng hạn như nhiều bài báo khoa học từ VN tự hào khoe rằng họ dùng SPSS để phân tích dữ liệu, nhưng phần lớn đều là dùng bản ăn cắp. Còn các bài báo khoa học thì được phân phát vô tư và upload lên mạng chia sẻ nhau thoải mái. Có thời người ta còn buôn bán bài báo khoa học! Nhưng nhiều khi các nhà xuất bản biết, nhưng họ lờ đi vì dù sao thì VN vẫn còn là nước nghèo, nên họ thông cảm. Nhưng tôi nghĩ tình trạng này không thể kéo dài mãi, nhất là ở các đại học, và chúng ta phải “chơi” đúng luật cho chắc ăn. Một khi TPP có hiệu lực thì VN cũng phải quan tâm đến vấn đề tác quyền.

===

(1) https://www.eff.org/deeplinks/2015/06/diego-stands-trial-today-show-your-support-open-access

(2) https://www.eff.org/deeplinks/2014/07/colombian-student-faces-prison-charges-sharing-academic-article-online

Ăn cơm Australia, thờ ma china

Sáng hôm qua có chuyện phải đi chợ, và thấy hai cảnh hay hay, nên ghi lại cái note. Cảnh thứ nhất là trái vải của VN đã có mặt ở Sydney (với cái giá hơi đắt, 16 đôla/kí). Cảnh thứ hai là thấy một nhóm activists (nhà hoạt động) vận động người Úc lên tiếng ngăn chận chính sách mà họ cho là thù hận với Tàu. Thấy cách họ làm làm tôi phải nhại câu nói nổi tiếng trước 1975 và đặt tên cho họ là "Ăn cơm Australia, thờ ma china".

Vải Hưng Yên, 16 AUD/kí có mặt tại Úc (hình trắng đen) [*]

Ở Úc, cũng như trong các xã hội dân chủ khác ở phương Tây, có rất nhiều nhóm đấu tranh cho rất nhiều vấn đề họ quan tâm. Có những nhóm đấu tranh cho chủ nghĩa xã hội, có nhóm đấu tranh để được quyền mua súng, có nhóm mời gọi người ta theo đạo, có nhóm đấu tranh đòi giảm học phí, v.v. Nói chung là rất phong phú, thật sự là một xã hội tự do và dân chủ, ai cũng có tiếng nói (còn nói có ai nghe hay không là chuyện khác). Phương thức làm việc của họ cũng đơn giản. Họ thường xuất hiện trong các trung tâm shopping, thường là kê một cái bàn, và một đống tờ rơi để phát cho người qua đường. Có khi họ cũng có những thảo luận bỏ túi với người quan tâm.

Nhưng sáng qua tôi thấy có một nhóm ... lạ. Lạ là vì họ đấu tranh cho Tàu. Nói là "nhóm", nhưng trong thực tế chỉ có 3 người, tất cả đều là da trắng tóc vàng, chứ không phải tóc đen da vàng. Trong khi chờ đèn xanh qua đường, tôi nghe loáng thoáng họ hỏi một người là "Bạn có quan tâm đến tình hình Chính phủ Úc càng ngày càng tỏ thái độ thù địch với Tàu?" Anh chàng kia nói "Không". Anh chàng tuyên truyền nhấn mạnh "Bạn không quan tâm? Nó có ảnh hưởng trực tiếp đến tất cả chúng ta và sự tồn tại của Úc". Anh chàng kia trả lời tỉnh queo: "Không, tôi không quan tâm, và tôi nói cho anh biết nhé: tôi không thích China, OK."

Thấy không chiêu dụ được anh kia, anh ta quay sang tôi, và cũng hỏi câu đó: Bạn có quan tâm. Tôi thấy chắc phải tiêu ra vài phút với anh chàng này, tôi tạm gọi là anh chàng China. Chàng China hỏi tôi là có biết Chính phủ Úc đang có chính sách thù địch với Tàu, tôi trả lời là biết. Chàng China hỏi tôi vậy chứ biết, thì phải làm gì. Tôi nói rằng tôi hoàn toàn ủng hộ Chính phủ Úc trong nỗ lực ngăn chận sự bành trướng của Tàu.

Anh chàng China có vẻ khựng lại và nói rằng đó là một chính sách nguy hiểm vì sẽ đẩy Úc đối đầu với Tàu, không tốt cho kinh tế Úc. Tôi trả lời rằng Úc và Tàu đã làm ăn mấy mươi năm nay, trong thời gian đó có lúc "up", có lúc "down", nhưng chưa bao giờ kinh tế Úc bị đe doạ như bây giờ. Đe doạ là vì Tàu đang mua mỏ, mua nhà, và mua đất của Úc, để rồi mai mốt con cháu chúng ta khó có khả năng mua được một căn nhà để ở. Tôi hỏi anh China rằng anh có muốn thấy cái viễn cảnh anh hay con cháu anh phải đạp xích lô cho mấy người Tàu cộng ngay trên đất Úc này không?

Anh ta nói rằng Chính phủ Úc không bán mỏ cho Tàu là một sai lầm vì kinh tế Úc cần Tàu, ngay cả Mĩ còn chơi với Tàu mà Úc dám chống Tàu là tự sát. Tôi không đồng ý, vì mối quan hệ Mĩ - Tàu không đơn giản như anh ta nghĩ. Còn Tàu là một nước chauvin, nó đang bành trướng, nó đang thực hiện cái gọi là "giấc mơ China" của Tập Cận Bình, và nếu giấc mơ đó thành hiện thực thì đó là thảm hoạ cho thế giới vì một chế độ fascist mới sẽ xuất hiện, và vì thế phải ngăn chận Tàu.

Anh China hỏi tôi là bằng chứng Tàu bành trướng ở đâu? Tôi vỗ vai anh China và nói anh thử đọc tình hình Biển Đông nhé, Tàu nó đang muốn nuốt hết vùng biển Đông Nam Á, nó đang xây thành phố nhân tạo trên đảo mà nó ăn cướp từ Việt Nam, nó đang ăn cướp ngư dân Việt Nam, Phi Luật Tân. Tôi nói thêm rằng anh China làm nghề tuyên truyền này mà không biết đến những việc Tàu nó làm ở Biển Đông thì tốt nhất là anh China nên đi đọc thêm. Thấy tôi nói một mạch, có đầu có đuôi, và có vẻ am hiểu tình hình, nên anh chàng China khựng lại vì thấy rõ ràng là khó tuyên truyền với tôi, nên tỏ vẻ lảng đi ...

Nhưng tôi không tha. Tôi hỏi lớn anh chàng China đang làm cho ai, ai đứng đằng sau việc làm của anh. Tôi nói rằng tôi không nói anh là người của Tàu cộng, nhưng anh China đang làm lợi cho Tàu cộng. Tôi hỏi anh rằng anh đang ăn lương hay trợ cấp của ai? Của Úc phải không? Tôi bắt đầu nóng máu, tôi đưa mắt nhìn quanh (lúc này đã có đông người chú ý), rồi nói lớn: tôi đây này, và các bạn đang đứng chung quanh tôi đây, chúng tôi đã và đang đóng thuế để nuôi những người như anh, để rồi các anh quay lại chống lại chúng tôi, các anh thấy như thế là hợp lí không?

Anh chàng China nói lại: Nhưng anh không phải là người Úc. Làm tôi nóng mặt hơn và nói: Anh định nghĩa thế nào là người Úc? Là người định cư ở đây hơn 1000 năm trước? Nếu thế thì tôi và anh đều không phải là người Úc. Nếu định nghĩa là quốc tịch Úc, thì tôi là người Úc đây. Nhưng câu hỏi của anh lạc đề, vì câu hỏi đáng lẽ phải là tôi và anh đã và đang làm gì đem lại lợi ích cho đất nước này. Tôi đem lại lợi ích cho Úc, còn anh thì chống Úc và tôi xem đó là một việc làm thiếu suy nghĩ. Chào anh, tôi phải đi chợ cái đã. Ngạc nhiên là khi tôi hết câu đó, thấy vài người vỗ tay đồng tình. Một buổi sáng mát dạ.

Chế độ tự do dân chủ như Úc có cái hay là nó cho mọi người có quyền tự do ngôn luận và có quyền phát biểu ý kiến đi ngược lại chính quyền. Nhưng cũng chính cái thể chế này đang nuôi ong tay áo, và tôi chợt nhận ra câu "Ăn cơm Australia, thờ ma china" quá thích hợp cho những kẻ như anh chàng China đó.  Buồn một điều là mình phải đóng thuế nuôi anh chàng vô dụng đó. Tôi chợt tự hỏi ở VN mình có bao nhiêu người đang ăn cơm Việt Nam mà thờ ma Tàu. Con số chắc là nhiều, nhưng khác với Úc là những kẻ này có thể đã chui sâu và leo cao trong hệ thống công quyền VN nên chúng rất nguy hiểm.

==

[*] Mới thử vải Việt Nam thì phát hiện chất lượng không tốt như hình. Lí do có lẽ là người ta làm đông lạnh trước khi chuyển sang Sydney, nên khi hết đông lạnh thì trái vải trở nên mềm và mất chất ngọt (?) Sáng hôm nay đi chợ khác thấy vải của Thái Lan chỉ 5 đôla/kí, tức chỉ bằng 1/3 giá của vải Việt Nam! Như vậy vải Việt Nam lại khó có cơ cạnh tranh nổi với vải Thái Lan.